Κείμενο
Προσθήκη Συνταγματικού Άρθρου
Άρθρο Χ – Δημόσιο Πλήρως Ορκωτό Δικαστήριο Πολιτών
Η απονομή δικαιοσύνης σε υποθέσεις σύγκρουσης συμφέροντος μεταξύ πολίτη και Κράτους, καθώς και σε υποθέσεις θεσμικής βλάβης και κατάχρησης εξουσίας, δύναται να ανατίθεται σε Δημόσιο Πλήρως Ορκωτό Δικαστήριο Πολιτών.
Η ουσιαστική κρίση ανήκει αποκλειστικά σε κληρωτούς ενόρκους πολίτες. Ο δικαστικός λειτουργός ασκεί μόνο διαδικαστικά καθήκοντα και δεν μετέχει στην ψηφοφορία.
Η διαδικασία είναι δημόσια, με υποχρεωτική καταγραφή και δημοσίευση, πλην της μυστικής διάσκεψης των ενόρκων.
Οι αποφάσεις είναι δεσμευτικές και εκτελεστές, σύμφωνα με τον νόμο.
Ο νόμος ορίζει τη σύνθεση, την κλήρωση, τις εγγυήσεις αμεροληψίας και τις αρμοδιότητες.
Σημείωση Νομιμότητας
Η προτεινόμενη διάταξη παρουσιάζεται ως εναρμονισμένη με την αρχή ότι η δικαιοσύνη απονέμεται στο όνομα του λαού, καθώς και με ιστορικά και συγκριτικά πρότυπα λαϊκής συμμετοχής στην κρίση. Στο πλαίσιο αυτό γίνεται αναφορά στην Αρχαία Αθήνα και στην Ηλιαία, καθώς και σε σύγχρονα συστήματα ενόρκων, ως παραδείγματα που ενισχύουν τη θεσμική νοητότητα της πρότασης.
Θεσμική Λειτουργία της Διάταξης
Η συνταγματική αυτή πρόβλεψη δεν αποσκοπεί απλώς στη δημιουργία ενός ακόμη ειδικού δικαστικού μορφώματος. Αποσκοπεί στη θεμελίωση ενός ιδιαίτερου μηχανισμού απονομής δικαιοσύνης ακριβώς για εκείνες τις υποθέσεις στις οποίες η κοινωνία θεωρεί ότι η σύγκρουση συμφέροντος είναι εντονότερη και ότι η ανάγκη για άμεση λαϊκή συμμετοχή στην ουσιαστική κρίση είναι πιο επιτακτική.
Με τον τρόπο αυτό, η προτεινόμενη διάταξη επιχειρεί να συνδέσει τη λαϊκή κυριαρχία όχι μόνο με τη γενική πολιτική νομιμοποίηση του πολιτεύματος, αλλά και με την ίδια την απονομή της δικαιοσύνης σε πεδία αυξημένης θεσμικής δυσπιστίας.
Συμπέρασμα
Η προσθήκη συνταγματικού άρθρου για το Δημόσιο Πλήρως Ορκωτό Δικαστήριο Πολιτών αποτελεί πρόταση θεσμικής εμβάθυνσης της αρχής ότι η δικαιοσύνη απονέμεται στο όνομα του λαού. Παράλληλα, επιδιώκει να διαμορφώσει σαφή συνταγματική βάση για έναν ειδικό μηχανισμό κρίσης, όπου η ουσιαστική απόφαση ανήκει στους πολίτες και η διαδικασία οργανώνεται με δημόσια διαφάνεια, αμεροληψία και δεσμευτικότητα.