Κείμενο
ΙΙ. Θεσμικό Μανιφέστο
Η Δικαιοσύνη Επιστρέφει στον Λαό
Δεν ζητούμε χάρη.
Δεν ζητούμε επιείκεια.
Απαιτούμε τη δικαιοσύνη που ανήκει στον λαό και οφείλει να ασκείται στο όνομά του με πραγματικό, δημόσιο και δημοκρατικά ελεγχόμενο τρόπο.
Η Κρίση της Σημερινής Δικαιοσύνης
Η σημερινή δικαστική πραγματικότητα βιώνεται από πολλούς πολίτες ως σύστημα που συχνά κρίνει τον εαυτό του, προστατεύει το κράτος περισσότερο από όσο προστατεύει τον πολίτη και λειτουργεί χωρίς επαρκή λογοδοσία απέναντι στην κοινωνία.
Η κριτική αυτή δεν εκφράζει απλώς απογοήτευση απέναντι σε μεμονωμένες αποφάσεις. Εκφράζει βαθύτερη θεσμική δυσπιστία απέναντι σε ένα σύστημα το οποίο, όταν καλείται να κρίνει πράξεις της ίδιας της κρατικής εξουσίας ή προσώπων που συνδέονται με αυτήν, εμφανίζεται στα μάτια της κοινωνίας ως κλειστό, αυτάρκες και συχνά απρόθυμο να στραφεί πραγματικά υπέρ του αδύναμου διαδίκου.
Το Δημόσιο Πλήρως Ορκωτό Δικαστήριο ως Απάντηση
Το Δημόσιο Πλήρως Ορκωτό Δικαστήριο προτείνεται ως θεσμική απάντηση σε αυτή την κρίση εμπιστοσύνης. Δεν αποτελεί διακοσμητική προσθήκη στο υφιστάμενο σύστημα, αλλά πρόταση ουσιαστικής μεταφοράς της κρίσης στους πολίτες.
Σκοπός του είναι να σπάσει το μονοπώλιο της κλειστής θεσμικής αυτοαναπαραγωγής, να αποδώσει την ουσιαστική απόφαση στους πολίτες και να λειτουργεί στο φως, με δημόσια διαδικασία, λογοδοσία και υποχρεωτική δημοσιότητα.
Εκεί που το Κράτος είναι Διάδικος, ο Λαός είναι Δικαστής
Η κεντρική αρχή του μανιφέστου συνοψίζεται σε μια απλή αλλά θεμελιώδη θέση: εκεί όπου το κράτος είναι διάδικος, ο λαός πρέπει να είναι δικαστής.
Όταν ο πολίτης αντιπαρατίθεται με το Δημόσιο, με κρατικούς λειτουργούς, με φορείς δημόσιας εξουσίας ή με δομές ισχύος που επηρεάζουν καθοριστικά τη ζωή του, η ουσιαστική κρίση δεν αρκεί να παραμένει εγκλωβισμένη μέσα στους ίδιους θεσμικούς μηχανισμούς. Πρέπει να αποκτά άμεσο λαϊκό έρεισμα, ώστε η δικαιοσύνη να μην εμφανίζεται ως εσωτερική κρατική λειτουργία, αλλά ως πραγματική έκφραση της κυριαρχίας του λαού.
Δεν Είναι Επανάσταση, Είναι Επαναφορά της Αρχής
Η πρόταση αυτή δεν παρουσιάζεται ως άρνηση της έννομης τάξης ούτε ως τυφλή ρήξη με κάθε θεσμική συνέχεια. Παρουσιάζεται ως επιστροφή σε μια βαθύτερη δημοκρατική αρχή: ότι η κυριαρχία ανήκει στον λαό και ότι, στις υποθέσεις μέγιστης θεσμικής βαρύτητας, η δικαιοσύνη οφείλει να αντλεί τη νομιμοποίησή της άμεσα από αυτόν.
Υπό αυτή την έννοια, το Δημόσιο Πλήρως Ορκωτό Δικαστήριο δεν νοείται ως εξωθεσμική εκτροπή. Νοείται ως προσπάθεια αποκατάστασης του δημοκρατικού πυρήνα της ίδιας της δικαιοσύνης.
Συμπέρασμα
Το θεσμικό αυτό μανιφέστο στηρίζεται σε μία καθαρή απαίτηση: η δικαιοσύνη να πάψει να εμφανίζεται ως κλειστό πεδίο αυτοπροστασίας της εξουσίας και να επιστρέψει εκεί όπου ανήκει, δηλαδή στον λαό.
Δεν ζητείται εύνοια.
Δεν ζητείται κατανόηση.
Ζητείται η αποκατάσταση της λαϊκής κυριαρχίας στην ίδια την ουσία της δικαστικής κρίσης.