Κείμενο
ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ
Επί της προτάσεως νόμου: «Θεσμοθέτηση και Πιλοτική Λειτουργία του Δημόσιου Πλήρως Ορκωτού Δικαστηρίου Πολιτών»
1. Αναγκαιότητα της Πρότασης
Η σύγχρονη δικαστική πραγματικότητα αναδεικνύει μια δομική αδυναμία στις περιπτώσεις όπου το Κράτος ή ισχυροί θεσμικοί φορείς (τράπεζες, funds) εμπλέκονται σε αντιδικία με τον πολίτη. Η παρούσα πρόταση αποσκοπεί στην αποκατάσταση της εμπιστοσύνης μέσω της εισαγωγής ενός θεσμού όπου η ουσιαστική κρίση ανήκει στους πολίτες, ενώ ο τακτικός δικαστής περιορίζεται σε εγγυητικό και διαδικαστικό ρόλο.
2. Βασικοί Άξονες και Καινοτομίες
* Πλήρως Ορκωτό, όχι Μεικτό: Οι 21 ή 33 κληρωτοί ένορκοι αποφασίζουν αποκλειστικά για την ουσία της υπόθεσης.
* Διακριτός Ρόλος Δικαστή: Ο δικαστής εγγυάται τη νομιμότητα και την τήρηση των κανόνων, χωρίς να συμμετέχει στην ψηφοφορία.
* Στοχευμένη Αρμοδιότητα: Ενεργοποιείται σε υποθέσεις διαφθοράς, κατάχρησης εξουσίας και θεσμικής βλάβης.
* Αποφάσεις με Σαφήνεια: Η κρίση αποτυπώνεται μέσω συγκεκριμένων ερωτημάτων (ΝΑΙ/ΟΧΙ), αποφεύγοντας την ασαφή νομική ρητορική.
3. Διαφάνεια και Λογοδοσία
* Μαγνητοσκόπηση: Όλες οι δίκες καθίστανται προσβάσιμες στο κοινωνικό σύνολο.
* Υποχρεωτικό Σκεπτικό: Το σκεπτικό της απόφασης δημοσιεύεται υποχρεωτικά, συνδέοντας την κρίση με τη δημόσια λογοδοσία.
4. Νομική και Συνταγματική Θεμελίωση
Η πρόταση εδράζεται στην αρχή ότι η δικαιοσύνη απονέμεται στο όνομα του Λαού, αντλώντας παραδείγματα από την αρχαία ελληνική παράδοση (Ηλιαία) και σύγχρονα διεθνή μοντέλα.
5. Σταδιακή Εφαρμογή
Προτείνεται πιλοτική λειτουργία περιορισμένης διάρκειας για τη δοκιμή της λειτουργικότητας, με ετήσια εξωτερική αξιολόγηση και τελικό στόχο τη συνταγματική κατοχύρωση.
Συμπέρασμα: Το ΔΠΟΔΠ επαναφέρει την ουσιαστική δικαιοσύνη στα χέρια της κοινωνίας, ενισχύοντας το κράτος δικαίου.